Skip to content

Sinterklaas

Tháng Mười Một 24, 2009

Những ngày này ở đây, không khí Sinterklaas rất tưng bừng. Các dãy phố treo đèn dây trang trí sáng choang, với hình ảnh chiếc mũ đặc trưng của Sinterklaas. Các cửa hiệu quảng cáo đồ chơi, quần áo, bánh kẹo, v.v… với đủ hình dáng từ chiếc gậy của Sinterklaas đến hình các người giúp việc của ông, Zwarte Piet. Trẻ con cũng bắt đầu đặt  giày cạnh lò sưởi, không chỉ trong nhà mà còn ở các siêu thị với hy vọng sáng hôm sau sẽ tìm thấy quà. Và một điều không thể thiếu là nhạc, những bài hát Sinterklaas quen thuộc … 

Sinterklaas có phải là ông già Noel? Hoa Dím viết bài này tổng hợp từ nhiều nguồn khác nhau

 Sinterklaas, ông là ai? 

Sinterklaas (thánh Nicholas) sinh năm 280 tại Patara ở Lycie và mất vào ngày 6/12/352. Vào thế kỷ thứ tư, ông là Tổng giám mục vùng Myra, thủ đô của Lycie thời bấy giờ ở Tiểu Á (ngày nay là Demre, Thổ Nhĩ Kỳ). Sau khi chết ít lâu, ông được phong thánh và trở thành nhân vật chính của rất nhiều truyền thuyết. 

 Ông là con trong một gia đình rất sùng đạo. Khi mới chào đời, Nicholaas bé nhỏ đã được ban nhiều phép lạ. Vừa lọt lòng mẹ, ông đã đứng được, hai tay đưa lên trời như đang tạ ơn Chúa vì sự chào đời của chính ông là phép lạ  mà Chúa đã ban cho. Và trong những ngày chay thánh thứ tư và thứ sáu hàng tuần, ông không bú sữa mẹ. Ngoài ra ông có thể nhớ hết tên các thiên quan khi tuổi còn rất nhỏ. 

 Từ rất sớm Nicholas đã có thiên hướng muốn phục vụ Chúa. Nicholas và Samuel (một nhân vật trong Kinh thánh) có nhiều điểm tương đồng. Cũng như mẹ của Samuel, mẹ của Nicholas không có con nhưng cuối cùng đã sinh hạ được một con trai với lời hứa đứa trẻ sau này sẽ phụng vụ Chúa. Giống Samuel, Nicholas được mọi người yêu mến từ khi còn nhỏ tuổi. Ông sớm nhận ra rằng mình có một trọng trách phải hoàn thành. Samuel là vị Thẩm phán cuối cùng và là vị quan trọng nhất, người sức dầu thánh cho các vua. Ngay ở điểm này cũng có sự trùng hợp: vào thời của Nicholas, sự nghiệp công giáo ở Đế quốc La Mã trở nên rất quan trọng. 

 Nicholas là một học sinh ngoan, đi nhà thờ đều đặn và hay giúp đỡ mọi người khi cần. Vào tuổi 19, ông được thụ phong linh mục và khấn dòng. Khi người cai quản dòng tu đi Jerusalem, linh mục trẻ Nicholas được chỉ định làm người thay thế. Ông đã cai quản dòng tu một cách thành thạo như Giám mục chưa hề vắng mặt. 

 Thánh Nicholas được đặc biệt ca tụng vì tình yêu của ông dành cho trẻ em. Ngoài ra ông còn là thánh hộ mệnh của phụ nữ chưa kết hôn, các thương gia và các thủy thủ.

 

Nguồn gốc và phong tục lễ Sinterklaas 

Ban đầu, ngày kính thánh Nicholas chỉ được mừng ở các nước Tây Âu. Từ thế kỷ thứ 13, ngày lễ này bắt đầu trở nên quan trọng ở các nước Đông Âu. Trong khoảng thời gian này, ở Utrecht – Hà lan đã kỷ niệm Sinterklaas bằng cách bỏ tiền xu vào chiếc giày cũ của 4 trẻ em nghèo. Ở các thành phố lân cận mọi người cũng làm một cái gì đó cho người nghèo. 

Lễ hội Sinterklaas trong những thời đầu vừa là dịp giúp đỡ người nghèo bằng cách bỏ tiền vào giầy của họ, vừa là một lễ hội điên cuồng kiểu như Carnaval và thường dẫn đến những đám đông say xỉn. 

Sau cuộc nổi loạn Hà Lan, các cha đạo Tin Lành cho rằng lễ hội Sinterklaas mang quá nhiều tính “Công Giáo” và lập kế hoạch  bài trừ. Tuy nhiên lễ hội này đã trở nên phổ biến đến nỗi ngay cả trong cộng đồng người Tin Lành, nỗ lực này cũng không thành. 

Nguồn gốc lễ hội Sinterklaas dành cho trẻ em ngày nay bắt nguồn từ thế kỷ XIX. Jan Schenkman (1806 – 1863), một thày giáo người Amsterdam, đã viết một truyện tranh cho thiếu nhi có tựa đề “Sint Nicholas en zijn knecht” (Thánh Nicholas và người giúp việc). Quyển sách giới thiệu khái niệm Sinterklaas phát quà qua ống khói, cưỡi ngựa bạch trên các mái nhà, và đến từ Tây Ban Nha bằng tàu thủy. Quyển sách cũng giới thiệu bài hát ”Zie ginds komt de stoomboot” ( Kìa, chiếc tàu thủy đang tiến đến), một trong những bài hát Sinterklaas rất phổ biến ở Hà Lan. 

Ở Hà Lan phong tục đặt giầy có từ thế kỷ XV. Ban đầu là trong nhà thờ và tiền thu được dành cho người nghèo. Năm 1427, tại nhà thờ thánh Nicholas ở Utrecht những chiếc giày được đặt vào tối ngày 05/12. Những người giàu có ở Utrecht bỏ tiền vào những chiếc giày này. Tiền thu được chia đều cho các người nghèo vào ngày 06/12. 

Từ thế kỷ XVI, phong tục trẻ em đặt giầy trong phòng khách được tìm thấy trong các tài liệu lưu trữ. Họa sỹ Jan Steen đã vẽ lại hình ảnh một buổi sáng Sinterklaas trong 2 bức tranh của ông ở thế kỷ XVII. Qua đó có thể thấy trẻ em nhận được những gì trong chiếc giầy. Kẹo bánh truyền thống ở Hà Lan vào dịp này thường là: Quýt có vỏ màu cam, pepernoten, almondletter, speculaas, marzipan và chocolate letter. Ngày nay còn có thêm kruidnoten và chocolate với hình Sinterklaas, Zwarte Piet bọc trong giấy bạc sơn màu. 

Zwarte Piet vào nhà qua đường ống khói, và đó là lý do tại sao mặt và tay ông đen. Ông sẽ để lại một bó roi hoặc một túi muối trong giầy của trẻ em chưa ngoan. Nếu trẻ em nào thực sự hư hỏng, Zwarte Piet sẽ bỏ vào túi đưa về Tây Ban Nha và ở lại đó đến năm sau. Sinterklaas có một quyển sách vàng để ghi tên những trẻ em ngoan và một quyển sách đen để lưu tên những trẻ em hư hỏng.

Trong khoảng thời gian từ khi Sinterklaas đặt chân đến cho tới khi ông rời khỏi nước, trước khi đi ngủ, trẻ em đặt giầy cạnh ống khói lò sưởi bằng than hoặc củi với ít cà rốt hoặc cỏ và một tô nước bên cạnh cho ngựa của Sinterklaas. Sáng hôm sau, thường thì sẽ tìm thấy ít kẹo bánh hoặc một món quà nho nhỏ do Zwarte Piet hoặc chính Sinterklaas thảy qua ống khói. Nếu nhà không có ống khói, Sinterklaas sẽ vào nhà qua cửa chính bằng chiếc chìa khóa thần của ông, có thể mở được mọi cái cửa ở Hà Lan. 

Theo truyền thống, Sinterklaas đến Hà Lan vào thứ bảy khoảng giữa tháng 11 bằng tàu thủy từ Tây Ban Nha. Rời tàu thủy, ông leo lên một con ngựa trắng, có tên là Amerigo và diễu hành qua các đường phố. Trẻ em và người lớn đứng hai bên đường đón mừng ông bằng những bài hát Sinterklaas quen thuộc. Sự kiện này được truyền hình trực tiếp trên khắp cả nước.Các phụ tá Zwarte Piet của ông ném kẹo và kruidnoten (một loại bánh quy gừng) vào đám đông. Trẻ con hát mừng ông bằng những bài hát Sinterklaas quen thuộc. Sinterklaas đến thăm trường học, bệnh viện và cả những trung tâm mua sắm. Sau sự kiện này, Tất cả các thành phố khác trong nước đều có những buổi diễu hành riêng của Sinterklaas vào Chủ Nhật sau đó. Những nơi tàu không vào được, Sinterklaas sẽ đến bằng xe lửa, xe buýt, bằng ngựa và bằng cả xe hơi. 

Sinterklaas không đi một mình, mà được hộ tống  bởi một số Zwarte Piet, người giúp việc của ông. Zwarte Piet có nguồn gốc từ thời xa xưa. Ba cậu con traị bị kết án tử hình vì một tội phạm họ không hề gây ra. Giám mục Nicholas đã can thiệp và họ được cứu sống. Để tỏ lòng biết ơn, các cậu ở lại giúp Sinterklaas. Zwarte Piet leo trèo chạy nhảy từ mái nhà này sang mái nhà khác vào đêm Sinterklaas vác túi quà, chui qua ống khói, và bỏ những gói quà vào giầy của trẻ em đặt cạnh ống khói. Đó là lý do tại sao tay chân mặt mũi Piet đen thui. Ngày nay, ở Hà Lan người ta giải thích với trẻ con rằng Piet tự nguyện giúp đỡ Sinterklaas và có một ngôi trường đặc biệt ở Tây Ban Nha nơi các Piet theo học làm người giúp việc cho Sinterklaas. Cho đến chiến tranh thế giới thứ II, Sinterklaas chỉ có một người giúp việc. Sau chiến tranh, người Canada giúp đỡ quân lính tổ chức mừng Sinterklaas. Do không bị cản trở bởi kiến thức về truyền thống, người Canada nghĩ rằng một Zwarte Piet đã thú vị, nhiều Zwarte Piet càng thú vị hơn. Từ đó Sinterklaas có nhiều giúp việc Zwarte Piet. Ngày nay mỗi Zwarte Piet có một nhiệm vụ riêng. Trong khi Sinterklaas luôn trang nghiêm, các Piet thường như các chú hề

Chú hề đạp xe đạp nữa này

Chú Piet này đang phụ giúp Sinterklaas tìm tên các em trong quyển sách vàng

Chú Piet này có nhiệm vụ đệm đàn cho các em hát🙂

Và tất nhiên không thể thiếu Piet đầu bếp😛

Lễ Sinterklaas ngày nay được mừng thế nào ở Hà Lan?

Vào ngày 5/12, mọi người mừng sinh nhật Sinterklaas, với điểm đặc biệt là được nhận quà. Sinterklaas là dịp lễ chính để mọi người trao đổi quà với nhau. Buổi tối Sinterklaas hay còn được gọi là pakjesavond (buổi tối trao quà), sau khi hát những bài hát Sinterklaas truyền thống, sẽ có một tiếng gõ cửa rất lớn và một túi quà to được tìm thấy trước cửa nhà hoặc cạnh ống khói. Có những bố mẹ năn nỉ Sinterklaas đến tận nhà để trao quà cho trẻ con. Thường thì người cha sẽ ra ngoài ”đi dạo một vòng hít thở khí trời” hoặc ”hút điếu thuốc” và quay về nhà tìm thấy túi quà trên bậc cửa với sự tiếc nuối đã không gặp được Sinterklaas😉.

Quà thường được kèm một bài thơ đơn giản, nói về người được nhận hoặc đặc điểm của món quà. Sinterklaas thường dùng bài thơ này để chọc người nhận quà về một thói quen không mấy tốt hoặc một hành vi đặc biệt nào đó mà người nhận làm trong năm vừa qua.

Sinterklaas ngày nay không chỉ dành cho trẻ con, người lớn cũng mừng theo cách của mình. Khi trẻ con đủ lớn để không còn tin vào sự tồn tại của Sinterklaas, chúng được tham gia vào buổi tối Pakjesavond. Người lớn thường viết một bài thơ ngắn cho bạn bè, người thân kèm theo một món quà nho nhỏ gọi là ”surprise”. Hồi mới sang đây học lái xe, vì tỷ những lý do hợp lý😉 mình cứ bị học lại từ đầu. Thế là cuối năm ấy mình nhận được ”surprise” là một trò chơi gần giống trò ”cá ngựa” nhưng đi hoài không về đích, cứ làm theo hướng dẫn thì quay lại từ đầu :( . Những món quà lớn cũng được kèm theo những bài thơ này. Thay vì Sinterklaas đem quà đến, những người lớn sẽ bốc thăm xem mình sẽ là ”Sinterklaas” của ai trong nhóm. Quà được ngụy trang rất sáng tạo. Buổi tối, mọi người quây quần bên chiếc bàn lớn, lần lượt mở quà và tự đọc lớn bài thơ nhận được từ ”Sinterklaas” mình đã bốc thăm. Trên bàn là những món bánh ngọt truyền thống của dịp này: kruidnoten, marzipan, chocolate, v.v…

11 phản hồi leave one →
  1. Tháng Mười Hai 5, 2010 1:44 chiều

    Hôm nay mới đọc được bài viết thú vị này của Dím, lại khâm phục công sức sưu tầm tài liệu của Dím, tớ lên mạng tìm đọc về thánh Nikolaus cũng đâu có nhiều thông tin đâu, bài Dím là viết hay nhất đấy. Hôm qua nhìn thấy mấy chữ đỏ đỏ lại tưởng Dím nhấn mạnh thôi, ai dè… hì hì hì…

  2. Chau permalink
    Tháng Mười Hai 12, 2009 9:44 chiều

    Hallo chi, con nho em ko? lau ngay moi vao tham bep cua chi, doc bai nay cua chi moi biet them duoc nhieu dieu ma bay lau nay luoi chang them tim hieu, nha ko co tre con ma (do thua hoan canh ti hihi…)
    Cam on chi nhe!

    • hoa Dím permalink*
      Tháng Mười Hai 14, 2009 9:34 sáng

      Dạo này đi làm rồi hay sao mà ít ghé bếp vậy? Bây giờ biết rồi có theo không? Sinterklaas có quà cho cả người lớn chưa có trẻ em đấy😉

  3. Cún permalink
    Tháng Mười Một 28, 2009 3:14 chiều

    ôi, vậy Sinterklaas của Hà Lan cũng khác so với ông già Noel mà em biết nhỉ, bài viết của chị hay ghê
    Em thích phong tục tặng quà và viết những bài thơ nho nhỏ cho người nhận quà. Hay và thật ý nghĩa. ^^

    • hoa Dím permalink*
      Tháng Mười Hai 1, 2009 9:21 sáng

      Ông già Noel cũng đang ”du nhập” dần dần vào Hà Lan🙂
      Cảm ơn em khen, thực sự chị vẫn chưa hài lòng lắm với đoạn kết, nhưng vội quá cứ đưa lên đã, khi nào rảnh rảnh sẽ sửa.
      À, ở bên em mọi người đón Noel thế nào?

  4. Hua Bin permalink
    Tháng Mười Một 26, 2009 11:06 sáng

    thú vị quá chị ơi.

    • hoa Dím permalink*
      Tháng Mười Một 27, 2009 9:24 sáng

      Cảm ơn em!

  5. hoa cúc permalink
    Tháng Mười Một 25, 2009 10:38 sáng

    Đồ chơi dễ thương thiệt. Quà “cá ngựa” cũng vui nữa, hihi

    • hoa Dím permalink*
      Tháng Mười Một 27, 2009 9:24 sáng

      Cũng may là có bằng lái rồi, hồi đó bị chọc như vầy, mọi người cười còn mình thì…tức lắm

  6. Tháng Mười Một 24, 2009 10:11 chiều

    Cám ơn bài tổng hợp đầy chi tiết của Hoa Dím. Đồ chơi dễ thương quá, của Công Chúa à?

    • hoa Dím permalink*
      Tháng Mười Một 27, 2009 9:22 sáng

      Đồ chơi là của hai anh em, à không, của ba mẹ con vì mẹ cũng hay lôi ra chơi mà😛

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: